Δευτέρα, 13 Ιανουαρίου 2014 10:22

Ελλέβορος

Γράφτηκε από την
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(1 Ψήφος)

Το δηλητηριώδες φυτό, που σύμφωνα με τους επιστήμονες, σκότωσε τον Μέγα Αλέξανδρο

Ο Ελλέβορος ο κυκλόφυλλος (Helleborus cyclophyllus) υπάρχει στην Αλβανία, την Ελλάδα και τη Βουλγαρία, καθώς και στα Βαλκάνια.

Ο Ελλέβορος ο κυκλόφυλλος (Helleborus cyclophyllus) ανήκει στην οικογένεια των Ρανουγκουλιδών (Ranunculaceae). Πρόκειται για φυτά δικοτυλήδονα, αγγειόσπερμα.

Οι Ρανουγκουλίδες ή βατραχίδες υπάγονται στην τάξη Ρανώδη (Ranales) ή Πολυκαρπικά (Polycarpicae), που σήμερα θεωρούνται η πιο αρχέγονη τάξη των δικοτυλήδονων. Είναι συνήθως πολυετείς πόες με φύλλα κατ’ εναλλαγήν και σπάνια ξυλώδη, αναρριχώμενα φυτά, με φύλλα αντίθετα.

Τα περισσότερα είδη της οικογενείας αυτής είναι δηλητηριώδη.

Περιέχουν τοξικές ουσίες, οι οποίες σε αυξημένη ποσότητα μπορεί να προκαλέσουν τον θάνατο, αλλά σε μικρές δόσεις είναι χρήσιμες στην φαρμακολογία, την ιατρική και εν γένει την θεραπευτική.

Ενα από τα σημαντικότερα είδη, το οποίο απαντά στην Ελλάδα και φύεται και στην Δωδεκάνησο, είναι ο Ελλέβορος ο κυκλόφυλλος (Helleborus cuclophyllus).

Το φυτό είναι γνωστό κοινώς ως: ελλέβορος, σκάρφη, τρελλόχορτο κ.λπ. Είναι ποώδες, πολυετές (ύψους 0,10-0,20 μ.), το οποίο απαντά ως αυτοφυές στην Ελλάδα και σε άλλες παραμεσόγειες χώρες.

Φύεται σε υγρά και σκιερά μέρη, γι’ αυτό απαντά κατά κανόνα κάτω από άλλα φυτά, συνήθως θάμνους (π.χ. Κίστο τον κρητικό) και ανθίζει κατά τον χειμώνα και στις αρχές της άνοιξης.

Υπάρχουν περισσότερα είδη και υποείδη Ελλεβόρου. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγεται και ο Ελλέβορος ο μέλας, καθώς και ο Ελλέβορος ο λευκός.

Ο Ελλέβορος είναι καυστικός και δηλητηριώδης, διότι περιέχει τα τοξικά στοιχεία ελλεβορίνη και ελλεβορεΐνη. Τα ζώα δεν τον τρώγουν.

Ο Ελλέβορος ο κυκλόφυλλος είναι γνωστός από την αρχαιότητα, για τις καταπραϋντικές, σπασμολυτικές και άλλες ιδιότητές του. Θεωρείται βότανο κατά της μανίας. Επίσης, είναι κατάλληλο για τον πόνο στην κοιλιά. Έχει και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες. Η αλοιφή του είναι κατάλληλη για τον λειχήνα, την ψώρα και την λέπρα.


Ελλέβορος ο Λευκός

Ο Μέγας Αλέξανδρος είναι πολύ πιθανό ότι πέθανε, αφού ήπιε κρασί που περιείχε το δηλητηριώδες φυτό, τον ελλέβορο, που του προκάλεσε έναν αργό και επώδυνο θάνατο. Αυτή είναι η εκτίμηση ενός κορυφαίου τοξικολόγου, του νεοζηλανδού δρ. Λίο Σκεπ, που δημοσιεύθηκε στο διεθνούς κύρους περιοδικό κλινικής τοξικολογίας "Clinical Toxicology".

Ο θάνατος συνέβη το 323 πΧ στο παλάτι του στη Βαβυλώνα, όταν ο Έλληνας βασιλιάς ήταν μόνο 32 ετών.

Ο Αλέξανδρος, σύμφωνα με το «βασιλικό ημερολόγιο» που πιστεύεται ότι διετηρείτο στην αυλή του, εμφάνισε σταδιακά αυξανόμενο πυρετό και μετά από μια ασθένεια 12 ημερών, κατά την οποία δεν μπορούσε πλέον να περπατήσει και να μιλήσει, πέθανε κληροδοτώντας μια απέραντη αυτοκρατορία στους διαδόχους του.

Μεταξύ των ιατρικών «σεναρίων» που έχουν κατά καιρούς προταθεί για τον θάνατό του, είναι η σωρευτική επίπτωση από προηγούμενα τραύματά του σε μάχες (με τελική συνέπειά την οριστική κατάρρευσή του), οι επιπλοκές από την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ (που οδήγησαν σε ηπατίτιδα και οξεία παγκρεατίτιδα), η κατάθλιψη, κάποια οργανική ανωμαλία εκ γενετής, καθώς, επίσης, το ανθυγιεινό περιβάλλον της Βαβυλώνας, στο οποίο ήλθε να προστεθεί κάποια λοίμωξη λόγω ελονοσίας, τυφοειδούς πυρετού ή άλλης ασθένειας που οφειλόταν σε ιό ή παράσιτο.

Εκτός από τις ανωτέρω πιθανές φυσικές αιτίες, παραμένει πάντα η πιθανότητα της δηλητηρίασης.  Ως πιο πιθανό ένοχο θεωρούν ένα δηλητηριώδες φυτό, με την επιστημονική ονομασία Veratrum album, που ανήκει στην οικογένεια των κρίνων και είναι γνωστό ως λευκός ελλέβορος. Το εν λόγω φυτό συχνά εχρησιμοποιείτο από τους αρχαίους Έλληνες ως βότανο κατά του εμετού και, επιπλέον, είναι σε θέση να επιφέρει ένα τόσο βραδύ θάνατο.

Ο Λίο Σκεπ αναφέρει ότι η δηλητηρίαση από ελλέβορο χαρακτηρίζεται από γαστρικούς πόνους, ναυτία, εμετούς, βραδυκαρδία, υπόταση και σοβαρή μυϊκή αδυναμία, συμπτώματα που ο Μέγας Αλέξανδρος εμφάνισε, σύμφωνα με τις περιγραφές (όπως του ιστορικού Διόδωρου) των τελευταίων ημερών της ζωής του.

Πάντως ο Νεοζηλανδός τοξικολόγος παραδέχτηκε ότι, παρά τη μεγάλη έρευνά του πάνω στο ζήτημα (μελετά την αιτία θανάτου του Μακεδόνα στρατηλάτη από το 2003), το συμπέρασμά του δεν μπορεί παρά να είναι μια ακόμα θεωρία, καθώς η πραγματική αιτία θανάτου σήμερα πια δεν μπορεί να αποδειχτεί.

Το Veratrum album ή  λευκός ελλέβορος  είναι ένα δηλητηριώδες φαρμακευτικό φυτό εγγενές στην Ευρώπη. Περιέχει και ρεσβερατρόλη.

Xρήσεις Ελλέβορου του Λευκού

Η ρίζα είναι πολύ δηλητηριώδης, με μια παραλυτική επίδραση στο νευρικό σύστημα. Δηλητηρίαση μπορεί να γίνει και από την κατανάλωση των σπόρων από τις τοξίνες βερατριδίνη και cevadine.

Στην αρχαιότητα το χρησιμοποιούσαν σαν αντιεμετικό οι γιατροί.

www.emedi.gr

Ο Ελλέβορος ο λευκός που λέγεται ότι δηλητηρίασε τον Μέγα Αλέξανδρο

Διαβάστηκε 6502 φορές
Σαββούλα Μάλλιου Κριαρά

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: « Μελισσόχορτο Μύρο »
Our website is protected by DMC Firewall!