Дървен материал от www.emsien3.com

The best bookmaker bet365

The best bookmaker bet365

Menu

Έλκη στόματος

Έλκη στόματος

Πώς να αντιμετωπίσετε τα έλκη στο στόμα σας

 

 

 

 

Οι άφθες ή τα έλκη στο στόμα, ICD-10 K12, είναι έλκη που εμφανίζονται στην βλεννογόνο μεμβράνη της στοματικής κοιλότητας. Τα στοματικά έλκη είναι πολύ συχνά, εμφανίζονται σε συνδυασμό με πολλές ασθένειες και με πολλούς διαφορετικούς μηχανισμούς, αλλά, συνήθως, δεν υπάρχει σοβαρή υποκείμενη αιτία.

Στοματικό έλκος είναι μια πληγή που μπορεί να αναπτύσσεται στη γλώσσα, στο μαλακό ουρανίσκο και μέσα στα μάγουλα. Συνήθως, προκαλεί αίσθημα τσουξίματος και ένα στρογγυλό λευκό σημείο που έχει κόκκινη μύτη. Σε λίγες ημέρες υποχωρεί ο πόνος.

Οι δύο πιο συχνές αιτίες εξέλκωσης του στόματος είναι τα τοπικά τραύματα και η αφθώδης στοματίτιδα, μια κατάσταση που χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενο σχηματισμό στοματικών ελκών. Τα έλκη στόματος προκαλούνται από στρες, τραυματισμό, από τα ξινά φρούτα, τις ντομάτες και τους ξηρούς καρπούς.

Πολύ συχνά, στο στόμα εμφανίζονται φουσκάλες ή έλκη που είναι ενοχλητικά και πονάνε. Η αιτία, η όψη, τα συμπτώματα και η θεραπεία των πληγών ποικίλουν, ανάλογα με την περίπτωση.

Τα στοματικά έλκη, συχνά, προκαλούν πόνο και δυσφορία, και μπορεί να τροποποιήσουν την επιλογή των τροφίμων, ενώ επούλωση συμβαίνει με την αποφυγή όξινων ή πικάντικων τροφίμων και ποτών.

Μεμονωμένα ή πολλαπλά έλκη μπορεί να εμφανίζονται ταυτόχρονα. Μόλις σχηματιστεί, το έλκος μπορεί έχει φλεγμονή και δευτεροπαθή μόλυνση. Σπάνια, ένα στοματικό έλκος που δεν επουλώνεται μπορεί να είναι σημείο καρκίνου του στόματος.

Υπάρχουν 2 είδη ελκών: τα απλά και τα πολύπλοκα.

Τα απλά έλκη εμφανίζονται τέσσερις φορές τον χρόνο και διαρκούν μέχρι 7 ημέρες. Είναι συχνά σε ηλικίες 10-20 ετών, αλλά εμφανίζονται και σε μικρότερα παιδιά. Μετά την ενηλικίωση, σπάνια, εμφανίζονται έλκη στο στόμα. Οι γυναίκες προσβάλλονται περισσότερο από τους άνδρες.

Τα πολύπλοκα έλκη στόματος είναι λιγότερο συχνά και μπορεί να διαρκούν για 6 μήνες, με τα παλιά έλκη να εξαφανίζονται και να δημιουργούνται καινούρια.


Αναγνώριση της αιτίας των ελκών του στόματος

Ένα έλκος είναι μία λύση στο δέρμα ή τους βλεννογόνους με απώλεια της επιφάνειας του ιστού και διάλυση και νέκρωση των επιθηλιακών ιστών. Ένα έλκος του βλεννογόνου είναι ένα έλκος που συμβαίνει, ειδικά, σε μια μεμβράνη βλεννογόνου. Ένα έλκος είναι μια ατέλεια του ιστού που έχει διεισδύσει στα σύνορα των ιστών (επιθηλιακού-συνδετικού), με τη βάση του βαθιά στον υποβλεννογόνιο, ή ακόμα και μέσα σε μυ ή στο περιόστεο.  Ένα έλκος είναι η διάβρωση του επιθηλίου  και συνεπάγεται βλάβη τόσο του επιθηλίου, όσο  και της lamina propria.

Μία διάβρωση είναι μια επιφανειακή προσβολή του επιθηλίου, με μικρή βλάβη στον υποκείμενο υμένα. Μια διάβρωση βλεννογόνου είναι μία διάβρωση η οποία εμφανίζεται ειδικά σε μια βλεννογόνο μεμβράνη. Μόνο τα επιφανειακά επιθηλιακά κύτταρα της επιδερμίδας ή του βλεννογόνου χάνονται, και η βλάβη μπορεί να φθάσει στο βάθος της βασικής μεμβράνης. Οι διαβρώσεις επουλώνονται, χωρίς, σχηματισμό ουλής. 

Εκδορά είναι ένας όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει μια βλάβη του επιθηλίου, η οποία είναι βαθύτερη από τη διάβρωση, αλλά πιο ρηχή από ένα έλκος. 

-Τραυματική εξέλκωση 

Τα περισσότερα στοματικά έλκη προκαλούνται από μηχανικές, θερμικές (ζέστη / κρύο), χημικές, ή ηλεκτρικές αιτίες, ή από την ακτινοβολία.

Συχνές αιτίες του στοματικού έλκους είναι το τρίψιμο με τις αιχμηρές άκρες των δοντιών, τα σφραγίσματα, τις στεφάνες, τα ψεύτικα δόντια (οδοντοστοιχίες), ή τις ορθοδοντικές συσκευές. Τυχαίο δάγκωμα προκαλείται από την έλλειψη ευαισθητοποίησης των επώδυνων ερεθισμάτων στο στόμα (π.χ., μετά από τοπική χρήση αναισθητικού κατά τη διάρκεια της οδοντιατρικής θεραπείας) και  μπορεί να προκαλέσει έλκος το οποίο το άτομο αντιλαμβάνεται, όταν η επίδραση του αναισθητικού σταματήσει.

Τα ακατέργαστα τρόφιμα (π.χ. πατατάκια) μπορεί να βλάψουν την επένδυση του στόματος. Το δάγκωμα στο μάγουλο, στη γλώσσα ή τα χείλη, ή το τρίψιμο με ένα νύχι, στυλό, ή οδοντογλυφίδα μέσα στο στόμα και το σχίσιμο και μετέπειτα η εξέλκωση του άνω χειλικού χαλινού μπορεί να είναι αποτέλεσμα τυχαίου τραυματισμού.

Ιατρογενής εξέλκωση μπορεί, επίσης, να συμβεί κατά την διάρκεια οδοντιατρικής θεραπείας, με εκδορές στους μαλακούς ιστούς του στόματος. Οι οδοντίατροι πρέπει να εφαρμόζουν ένα προστατευτικό στρώμα βαζελίνης στα χείλη πριν από τις  οδοντιατρικές εργασίες για να ελαχιστοποιηθεί ο αριθμός των τυχαίων τραυματισμών.

Ο χαλινός της γλώσσας είναι, επίσης, ευάλωτος στην εξέλκωση από επαναλαμβανόμενη τριβή κατά τη διάρκεια του στοματικού έρωτα (αιδοιολειξία).

Σπάνια, τα βρέφη μπορεί να έχουν έλκος της γλώσσας ή του κάτω χείλους που ονομάζεται ασθένεια Riga–Fede  και προκαλείται από τραύμα των μαλακών ιστών από τα δόντια του μωρού. 

-Θερμικά και ηλεκτρικά εγκαύματα

Τα θερμικά εγκαύματα  προκύπτουν από τα ζεστά τρόφιμα ή τα ζεστά ροφήματα στο στόμα. Τα θερμικά εγκαύματα από τρόφιμα συμβαίνουν, συνήθως, συχνά στον ουρανίσκο ή στον οπίσθιο στοματικό βλεννογόνο, και εμφανίζονται ως ζώνες ερυθήματος και εξέλκωσης με νεκρωτικό επιθήλιο περιφερειακά.

Τα ηλεκτρικά εγκαύματα επηρεάζουν πιο συχνά την γωνία του στόματος. Οι βλάβες είναι, συνήθως, αρχικά ανώδυνες, απανθρακωμένες και κίτρινες, με μικρή αιμορραγία. Οίδημα στη συνέχεια αναπτύσσεται και από την τέταρτη ημέρα και μετά το έγκαυμα και η περιοχή γίνεται νεκρωτική και το επιθήλιο αποβάλλεται. Τα ηλεκτρικά εγκαύματα στο στόμα προκαλούνται από το δάγκωμα στις ηλεκτρικές καλωδιώσεις από μικρά παιδιά. Το σάλιο λειτουργεί ως ένα αγώγιμο μέσο και η ροή μεταξύ της ηλεκτρικής πηγής και των ιστών, προκαλεί υπερβολική ζέστη και καταστροφή των ιστών. 

-Χημική βλάβη

Οι καυστικές χημικές ουσίες μπορούν να προκαλέσουν έλκος του βλεννογόνου του στόματος και αυτό συμβαίνει, κυρίως, σε παιδιά και σε όσους χρήζουν ψυχιατρικής φροντίδας. Ένα δισκίο ασπιρίνης που τοποθετείται δίπλα σε ένα δόντι για να ανακουφίσει τον πονόδοντο οδηγεί σε επιθηλιακή νέκρωση. Τα μασώμενα δισκία ασπιρίνης πρέπει να καταπίνονται γρήγορα. Άλλα καυστικά φάρμακα είναι η ευγενόλη και η χλωροπρομαζίνη. Το υπεροξείδιο του υδρογόνου, που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία της ουλίτιδας, είναι, επίσης, ικανό να προκαλέσει νέκρωση των επιθηλιακών κυττάρων σε συγκεντρώσεις 1-3%. Ο νιτρικός άργυρος, μερικές φορές χρησιμοποιείται για την ανακούφιση του πόνου από την αφθώδη εξέλκωση και καταστρέφει τις νευρικές απολήξεις και προκαλεί μεγάλη βλάβη του βλεννογόνου. Η φαινόλη χρησιμοποιείται κατά τη διάρκεια της οδοντιατρικής θεραπείας ως παράγοντας αποστείρωσης μιας κοιλότητας και ως υλικό καυτηρίασης, και προορίζεται για τη θεραπεία αφθωδών ελκών. Η νέκρωση βλεννογόνου παρουσιάζεται σε συγκεντρώσεις 0.5%. Άλλα υλικά που χρησιμοποιούνται στην οδοντιατρική είναι, επίσης, καυστικά και γι΄αυτό χρησιμοποιείται ελαστικό φράγμα.

-Ακτνοβολία

Η ακτινοθεραπεία κεφαλής και τραχήλου προκαλεί στοματίτιδα με βλεννογονικές διαβρώσεις και εξελκώσεις. Εάν οι σιελογόνοι αδένες ακτινοβοληθούν, μπορεί, επίσης, να δημιουργηθεί ξηροστομία, και ατροφία του βλεννογόνου. Η ακτινοβολία στα οστά της γνάθου προκαλεί βλάβη στα οστεοκύτταρα και μειώνει την παροχή αίματος. Οι επηρεαζόμενοι σκληροί ιστοί γίνονται υποαγγειακοί (μείωση του αριθμού των αιμοφόρων αγγείων), υποκυτταρικοί (μείωση του αριθμού των κυττάρων), και υποξικοί (χαμηλά επίπεδα οξυγόνου). Η οστεοακτινονέκρωση από την ακτινοβολία δεν θεραπεύεται. Αυτό, συνήθως, συμβαίνει στην κάτω γνάθο, και προκαλεί χρόνιο πόνο και εξέλκωση. 

-Αφθώδης στοματίτιδα 

Αφθώδης στοματίτιδα ή υποτροπιάζουσα αφθώδης στοματίτιδα είναι μια πολύ συχνή αιτία εξέλκωσης του στόματος. 10-25% του γενικού πληθυσμού πάσχει από αυτή τη μη μεταδοτική πάθηση. Η εμφάνιση της αφθώδης στοματίτιδας ποικίλλει και υπάρχουν 3 κατηγορίες: η δευτεροπαθής αφθώδης εξέλκωση, η μεγάλη αφθώδης εξέλκωση και ερπητόμορφη εξέλκωση. Η μικρή αφθώδης εξέλκωση είναι ο πιο συχνός τύπος, και εμφανίζεται με 1-6 μικρά (2-4 mm σε διάμετρο), στρογγυλά ή οβάλ έλκη με ένα κίτρινο-γκρι χρώμα και ερυθηματώδη (κόκκινη) άλω. Αυτά τα έλκη επουλώνονται χωρίς μόνιμες ουλές σε περίπου 7-10 ημέρες. Τα έλκη επανεμφανίζονται σε 1-4 μήνες. Η σοβαρή αφθώδης εξέλκωση είναι λιγότερο συχνή από την μικρή τύπου, αλλά παράγει περισσότερο σοβαρές βλάβες και συμπτώματα, με εξέλκωση με μεγαλύτερη διάμετρο > 1 cm), που χρειάζονται πολύ περισσότερο χρόνο για να επουλωθούν (10-40 ημέρες) και μπορεί να αφήσουν ουλές. Οι υπότυποι της αφθώδης στοματίτιδας παράγουν, συνήθως, βλάβες στο μη-κερατινοποιημένο στοματικό βλεννογόνο (δηλαδή στο εσωτερικό των παρειών, στα χείλη, κάτω από τη γλώσσα και στο δάπεδο του στόματος), αλλά λιγότερο συχνά τα μεγάλα αφθώδη έλκη μπορεί να συμβούν και σε άλλα μέρη των κερατοποιημένων επιφανειών των βλεννογόνων. Ο λιγότερο συχνός τύπος είναι το ερπητόμορφο έλκος, που ονομάζεται έτσι επειδή η κατάσταση μοιάζει με την πρωτογενή ερπητική στοματίτιδα. Τα ερπητόμορφα έλκη ξεκινούν ως μικρές φουσκάλες (κυστίδια) που διασπώνται σε 2-3 mm μεγέθους έλκη. Τα ερπητόμορφα έλκη είναι εκατοντάδες σε αριθμό, τα οποία μπορούν να ενωθούν για να σχηματίσουν μεγαλύτερες περιοχές έλκους. Αυτός ο υπότυπος μπορεί να προκαλέσει μεγάλο πόνο, αφήνει ουλές και μπορεί να υποτροπιάζει συχνά.

Η ακριβής αιτία της αφθώδους στοματίτιδα είναι άγνωστη, αλλά μπορεί να υπάρχει μια γενετική προδιάθεση σε μερικούς ανθρώπους. Άλλες πιθανές αιτίες είναι οι ανεπάρκειες φυλλικού οξέος, βιταμίνης Β, σιδήρου, η διακοπή του καπνίσματος, το άγχος, η έμμηνος ρύση, το τραύμα, οι τροφικές αλλεργίες ή  η υπερευαισθησία στο λαουρυλοθειϊκό νάτριο που υπάρχει σε πολλές οδοντόκρεμες. Η αφθώδης στοματίτιδα δεν έχει κλινικά ανιχνεύσιμα σημεία ή συμπτώματα έξω από το στόμα, αλλά το περιοδικό έλκος μπορεί να προκαλέσει μεγάλη δυσφορία στους πάσχοντες. Η θεραπεία στοχεύει στην μείωση του πόνου και του οιδήματος και στην επιτάχυνση της επούλωσης, με συστηματικά ή τοπικά στεροειδή, αναλγητικά (παυσίπονα), αντισηπτικά, αντιφλεγμονώδη ή πάστες για την προστασία της περιοχής.

-Μόλυνση 

Η ανεμοβλογιά, ο αφθώδης πυρετός, η ερπητική κυνάγχη, η ερπητική στοματίτιδα, ο ιός της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας, η λοιμώδης μονοπυρήνωση, η βακτηριακή οξεία νεκρωτική ελκώδης ουλίτιδα, η σύφιλη, η φυματίωση, η μυκητιασική βλαστομύκωση, η κρυπτοκοκκίαση, η ιστοπλάσμωση, η βλαστομυκητίαση και η παρασιτική λεϊσμανίαση μπορεί να προκαλέσουν στοματική εξέλκωση. Η πιο συνηθισμένη μόλυνση είναι ο ιός του απλού έρπητα (επιχείλιος έρπης), ο έρπητας ζωστήρα, η ανεμοβλογιά και ο ιός  Coxsackie Α (αφθώδης πυρετός). Ο ιός της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας (HIV) δημιουργεί ανοσοανεπάρκειες που επιτρέπουν στις ευκαιριακές λοιμώξεις ή στα νεοπλάσματα να πολλαπλασιάζονται. Οι βακτηριακές διεργασίες που οδηγούν σε εξέλκωση μπορεί να προκληθούν και από το Mycobacterium tuberculosis (φυματίωσης) και από το Treponema pallidum (σύφιλη). Οι ευκαιριακές λοιμώξεις σε συνδυασμό με την φυσιολογική βακτηριακή χλωρίδα, όπως αερόβιοι στρεπτόκοκκοι, Neisseria, Actinomyces, σπειροχαίτες, και τα διάφορα Bacteroides μπορεί να παρατείνουν την ελκώδη διαδικασία. Οι μυκητιασικές αιτίες είναι ο Coccidioides immitis (Πυρετός της κοιλάδας), ο Cryptococcus neoformans (cryptococcosis), και ο Blastomyces dermatitidis. Ο Entamoeba histolytica, είναι ένα παρασιτικό πρωτόζωο που προκαλεί έλκη στο στόμα, μέσω του σχηματισμού κύστεων. 

Λοιμώδη αίτια της εξέλκωσης του στόματος

ΠαράγονταςΠαραδείγματα
Ιοίανεμοβλογιά, αφθώδης πυρετός, ερπητική κυνάγχη, ερπητική στοματίτιδα, ιός της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας, λοιμώδης μονοπυρήνωση
Βακτήριαοξεία νεκρωτική ελκώδης ουλίτιδα, σύφιλη, φυματίωση
Μύκητεςβλασομύκωση, κρυποκοκκίαση, ιστοπλάσμωση, παρακοκκιδιομύκωση 
ΠαράσιταΠαρασιτική λεϊσμανίαση

-Φαρμακευτική

Πολλά φάρμακα μπορεί να προκαλέσουν έλκη του στόματος ως παρενέργεια alendronate, κυτταροτοξικά φάρμακα (π.χ. μεθοτρεξάτη), μη-στεροειδή αντι-φλεγμονώδη φάρμακα, nicorandil (στηθάγχη) και propylthiouracil (υπερθυρεοειδισμός). Μερικά ψυχαγωγικά ναρκωτικά μπορεί να προκαλέσουν έλκος, π.χ. η κοκαΐνη.

-Κακοήθεια 

Ο καρκίνος του στόματος εμφανίζεται ως επίμονο, έλκος του στόματος που δεν επουλώνεται. Οι κακοήθειες μπορεί να είναι καρκινώματα, λεμφώματα, σαρκώματα και ο όγκος μπορεί να εξαπλωθεί στο στόμα από το ιγμόρειο, τους σιελογόνους αδένες, τη ρινική κοιλότητα ή από το δέρμα γύρω από το στόμα. Ο πιο συχνός τύπος καρκίνου του στόματος είναι το πλακώδες καρκίνωμα. Οι κύριες αιτίες είναι μακροπρόθεσμα το κάπνισμα και η κατανάλωση αλκοόλ (κυρίως μαζί).

Οι πιο  συχνές θέσεις του καρκίνου του στόματος είναι το κάτω χείλος, το δάπεδο του στόματος, και η κάτω πλευρά της γλώσσας, αλλά είναι δυνατόν να έχουμε έναν όγκο οπουδήποτε στο στόμα. Το κακόηθες έλκος είναι μια επίμονη, αυξανόμενη βλάβη η οποία είναι εντελώς κόκκινη (ερυθροπλασία) ή κόκκινη και λευκή (ερυθρολευκοπλακία). Οι κακοήθεις αλλοιώσεις είναι σκληρές και συνδέονται με τις παρακείμενες δομές και αιμορραγούν εύκολα ακόμη και με ήπιο χειρισμό. 

-Φυσσαλιδοφλυκταινώδεις ασθένειες

Λόγω διαφόρων παραγόντων (σάλιο, τραύμα από τα δόντια, μάσημα κλπ), κυστίδια και πομφόλυγες που σχηματίζονται στις βλεννώδεις μεμβράνες της στοματικής κοιλότητας τείνουν να είναι εύθραυστα και γρήγορα διασπώνται και αφήνουν έλκη. Ορισμένες από τις ιογενείς λοιμώξεις που αναφέρθηκαν παραπάνω ταξινομούνται, επίσης, ως κηλιδοβλατιδώδεις ασθένειες. Άλλες φυσσαλιδοφλυκταινώδεις ασθένειες είναι η  κοινή πέμφιγα, το πεμφιγοειδές των βλεννογόνων, η πομφολυγώδης πέμφιγα, η ερπητοειδής δερματίτιδα, η ασθένεια IgA, και η πομφολυγώδης επιδερμόλυση. 

-Αλλεργία 

Σπάνια, αλλεργικές αντιδράσεις από το στόμα και τα χείλη μπορεί να εκδηλωθούν ως διαβρώσεις. Σε αλλεργία υπάρχει στοματίτιδα και χειλίτιδα (φλεγμονή, εξάνθημα ή επώδυνη διάβρωση των χειλιών, στο στοματοφαρυγγικό βλεννογόνο, ή στις γωνίες του στόματός. Για παράδειγμα, το βάλσαμο του Περού χρησιμοποιείται σε τρόφιμα και ποτά ως αρωματικό, σε αρώματα και προϊόντα περιποίησης καθώς και σε φάρμακα και μπορεί να προκαλέσει αλλεργία.

-Άλλες αιτίες

Αιματολογικές αιτίες: αναιμία, ανεπάρκεια βιταμινών, ουδετεροπενία, υπερηωσινοφιλικό σύνδρομο, λευχαιμία, μυελοδυσπλαστικά σύνδρομα, δυσκρασίες λευκών αιμοσφαιρίων και γαμμαπάθειες.

Γαστρεντερικές αιτίες: κοιλιοκάκη, νόσος του Crohn (στοματοπροσωπική κοκκιωμάτωση), και η ελκώδης κολίτιδα.

Δερματολογικές αιτίες: χρόνια ελκώδης στοματίτιδα, πολύμορφο ερύθημα (σύνδρομο Stevens-Johnson), πομφολυγώδης αιμορραγική δερματίτιδα και ομαλός λειχήνας.

Άλλα παραδείγματα: ερυθηματώδης λύκος, σύνδρομο Sweet, αντιδραστική αρθρίτιδα, σύνδρομο του Behcet, σγγείιτιδα Wegener, οζώδης περιαρτηρίτιδα, αρτηρίτιδα γιγαντοκυτταρική, διαβήτης, γλουκαγόνωμα, σαρκοείδωση και περιοδικός πυρετός, αφθώδης στοματίτιδα, φαρυγγίτιδα και αδενίτιδα. 

Το έλκος το ηωσινοφιλικό και η νεκρωτική σιελομεταπλασία μπορεί να παρουσιαστούν ως εξέλκωση στόματος.

Η μακρογλωσσία είναι μια ασυνήθιστα μεγάλη γλώσσα και μπορεί να συσχετιστεί με εξέλκωση εάν η γλώσσα προεξέχει συνεχώς από το στόμα. Η Caliber αρτηρία είναι μια κοινή αγγειακή ανωμαλία, όπου ο κύριος αρτηριακός κλάδος εκτείνεται σε επιφανειακούς ιστούς χωρίς μείωση της διαμέτρου, σε ηλικιωμένα άτομα και μπορεί να εμφανιστεί στο βλεννογόνο των χειλιών, ή αλλού. 


Παθοφυσιολογία 

Η ακριβής παθογένεση εξαρτάται από την αιτία. Τα έλκη και οι διαβρώσεις μπορεί να είναι το αποτέλεσμα ενός φάσματος συνθηκών που προκαλούν αυτοάνοση επιθηλιακή βλάβη, βλάβη λόγω ενός ελαττώματος του ανοσοποιητικού (π.χ. HIV, λευχαιμία, μολύνσεις π.χ. έρπητας) ή διατροφικές διαταραχές (π.χ. ανεπάρκειες βιταμινών). Οι απλοί μηχανισμοί που προδιαθέτουν το στόμα σε τραύμα και εξέλκωση είναι η ξηροστομία, γιατί το σάλιο, συνήθως, λιπαίνει το βλεννογόνο και ελέγχει τα βακτηριακά επίπεδα και την επιθηλιακή ατροφία (λέπτυνση, π.χ. μετά από ακτινοθεραπεία), κι έτσι ο βλεννογόνος γίνεται πιο εύθραυστος. Η στοματίτιδα είναι ένας γενικός όρος που σημαίνει φλεγμονή στο εσωτερικό του στόματος, και συχνά μπορεί να σχετίζεται με εξέλκωση.

Παθολογικά, το στόμα αντιπροσωπεύει την μετάβαση μεταξύ της γαστρεντερικής οδού και του δέρματος, πράγμα που σημαίνει ότι πολλές γαστρεντερικές και δερματικές συνθήκες μπορεί να προσβάλλουν το στόμα, όπως στη νόσο του Crohn. 

Οι διαφορετικές περιβαλλοντικές συνθήκες (σάλιο, λεπτότερος βλεννογόνος, τραύμα από τα δόντια και τα τρόφιμα), σημαίνει ότι ορισμένες δερματικές διαταραχές οι οποίες παράγουν χαρακτηριστικές βλάβες στο δέρμα μπορούν να παράγουν μόνο μη ειδικές αλλοιώσεις στο στόμα. Τα κυστίδια και οι πομφόλυγες και οι φουσκάλες των βλεννογονοδερματικών διαταραχών γίνονται γρήγορα έλκη στο στόμα, εξαιτίας της υγρασίας και του τραύματος από τα τρόφιμα και τα δόντια. Το υψηλό βακτηριακό φορτίο στο στόμα σημαίνει ότι τα έλκη μπορεί να επιμολυνθούν, δευτεροπαθώς. Τα κυτταροτοξικά φάρμακα που χορηγούνται κατά τη διάρκεια της χημειοθεραπείας προκαλούν στοματική εξέλκωση (βλεννογονίτιδα) που είναι συχνή παρενέργεια της χημειοθεραπείας.

Οι διαβρώσεις, οι οποίες περιλαμβάνουν το επιθηλιακό στρώμα, είναι κόκκινες στην εμφάνιση λόγω του υποκείμενου χορίου. Όταν το πλήρες πάχος του επιθηλίου διαπερνάται (εξέλκωση), η βλάβη καλύπτεται με ένα ινώδες εξίδρωμα και παίρνει ένα κίτρινο-γκρι χρώμα και σχηματίζεται ένας κρατήρας. Το κοκκίνισμα του γύρω βλεννογόνου προκαλείται από φλεγμονή. Μπορεί, επίσης, να υπάρχει και οίδημα (πρήξιμο) γύρω από το έλκος. Το χρόνιο τραύμα μπορεί να προκαλέσει έλκος με κεράτωση (λευκή πάχυνση του βλεννογόνου). Οι κακοήθεις αλλοιώσεις μπορεί να διεισδύσουν στον βλεννογόνο από παρακείμενους ιστούς, ή η βλάβη να προέρχεται μέσα από τον ίδιο τον βλεννογόνο. Τα επαναλαμβανόμενα επεισόδια των ελκών στο στόμα μπορεί να είναι ενδεικτικά μιας ανοσοανεπάρκειας, με  χαμηλά επίπεδα ανοσοσφαιρίνης στο στοματικό βλεννογόνο. Η χημειοθεραπεία, ο HIV, και η λοιμώδης μονοπυρήνωση είναι όλες αιτίες ανοσοανεπάρκειας και ανοσοκαταστολής με στοματικά έλκη. Η αυτοανοσία είναι, επίσης, αιτία εξέλκωσης του στόματος. Το πεμφιγοειδές των βλεννογόνων είναι μια αυτοάνοση αντίδραση στην επιθηλιακή βασική μεμβράνη, που προκαλεί απολέπιση και εξέλκωση του στοματικού βλεννογόνου. Πολυάριθμα αφθώδη έλκη μπορεί να είναι ενδεικτικά μιας φλεγμονώδους αυτοάνοσης ασθένειας που ονομάζεται νόσος του Behcet. Αυτό περιλαμβάνει αργότερα και βλάβες του δέρματος και ραγοειδίτιδα στα μάτια. Η ανεπάρκεια βιταμίνης C μπορεί να οδηγήσει σε σκορβούτο που δυσχεραίνει την επούλωση των πληγών, το οποίο μπορεί να συμβάλει στο σχηματισμό έλκους. 


Διαγνωστική προσέγγιση 

Η διάγνωση των στοματικών ελκών, συνήθως, γίνεται με το ιατρικό ιστορικό που ακολουθείται από εξέταση του στόματος, καθώς και εξέταση οποιασδήποτε άλλης εμπλεκόμενης περιοχής.

Τα ακόλουθα στοιχεία είναι σημαντικά: Η διάρκεια που η βλάβη είναι παρούσα, η τοποθεσία, ο αριθμός των ελκών, το μέγεθος, το χρώμα, η σκληρότητα, η αιμορραγία, το σχήμα των ορίων κ.ά. Κατά γενικό κανόνα, ένα στοματικό έλκος που δεν επουλώνεται μέσα σε 2 ή 3 εβδομάδες θα πρέπει να εξεταστεί από έναν επαγγελματία υγείας που είναι σε θέση να αποκλείσει τον καρκίνο του στόματος (π.χ. ένα οδοντίατρο, στοματολόγο, ογκολόγο, ή γναθοχειρουργό). Αν υπήρχαν προηγούμενα έλκη που έχουν επουλωθεί, η διάγνωση του καρκίνου δεν είναι πιθανή.

Τα κακοήθη έλκη είναι μονήρη και τα πολλαπλά έλκη είναι πολύ απίθανο να είναι καρκίνος του στόματος. Το μέγεθος των ελκών μπορεί να είναι χρήσιμο για τη διάκριση των τύπων του έλκους, όπως και η τοποθεσία. Σκλήρυνση, αιμορραγία κατά την επαφή και όρια ανώμαλα είναι τα χαρακτηριστικά ενός κακοήθους έλκους. Μπορεί να υπάρχει κοντά στο έλκος π.χ. ένα σπασμένο δόντι με μια αιχμηρή άκρη που τραυματίζει την περιοχή. Επίσης, ο ασθενής ερωτάται για προβλήματα αλλού, π.χ. εξέλκωση των γεννητικών βλεννογόνων, για βλάβες των ματιών ή πεπτικά προβλήματα, πρησμένους αδένες στο λαιμό (λεμφαδενοπάθεια) ή γενική αδιαθεσία.

Η διάγνωση προέρχεται, κυρίως, από το ιστορικό και την εξέταση, αλλά γίνονται και επιπρόσθετες εξετάσεις αίματος (ανεπάρκεια βιταμίνης, αναιμία, λευχαιμία, ιός Epstein-Barr, λοίμωξη από HIV, διαβήτης), μόλυνση), διαβήτης. Η βιοψία  μπορεί να απαιτείται, για να αποκλείσει τον καρκίνο, αλλά και αν υπάρχει υποψία για μια συστηματική νόσο. Έλκη που προκαλούνται από τοπικό τραύμα είναι οδυνηρά. Συνήθως, έχουν ακανόνιστο όρια, ερυθηματώδη και η βάση είναι κίτρινη. Καθώς προχωρά η θεραπεία, μπορεί να προκύψει κερατινοποίηση (παχύρρευστος, λευκός βλεννογόνο) σαν φωτοστέφανο.


Θεραπεία ελκών στόματος

-Αποφύγετε τις όξινες και καυτερές τροφές που αυξάνουν τον πόνο.

-Βάλτε πάγο πάνω στο έλκος.

-Χρησιμοποιήστε τοπική αλοιφή που περιέχει φαινόλη.

-Ξεπλύνετε το στόμα σας με αραιωμένο οξυζενέ ή Benadryl.

-Χρησιμοποιήστε παυσίπονα.

-Για σοβαρά έλκη να χρησιμοποιείται βιολογικό στοματικό διάλυμα. Μπορεί να χρειασθεί και κορτιζονούχος αλοιφή ή αναισθητικό διάλυμα με λιδοκαϊνη.

Πότε να ανησυχήσετε αν έχετε στοματικά έλκη;

Αν έχετε υψηλό πυρετό μαζί με τα έλκη του στόματος

Αν έχετε έλκη ή σημεία μόλυνσης που εξαπλώνονται

Αν έχετε αφόρητο πόνο

Αν έχετε έλκη που δεν επουλώνονται

Αν η επιφάνεια των δοντιών σας δεν είναι λεία ή έχετε οδοντικές συσκευές που προκαλούν τα έλκη να τα διορθώσετε στον οδοντίατρό σας

Η θεραπεία είναι η διόρθωση της αιτίας.

Τα περισσότερα έλκη επουλώνονται πλήρως χωρίς καμία παρέμβαση.

Η θεραπεία μπορεί να κυμαίνεται από απλή λείανση ή αφαίρεση της τοπικής αιτίας του τραύματος, με  αντιμετώπιση των βαθύτερων παραγόντων, όπως η ξηροστομία ή διακόπτοντας ένα φάρμακο. Η διατήρηση της καλής στοματικής υγιεινής και η χρήση ενός αντισηπτικού στοματικού διαλύματος ή σπρέι (π.χ. χλωρεξιδίνη) μπορεί να αποτρέψει την μόλυνση και, ως εκ τούτου επιταχύνει την επούλωση. Ένα επίκαιρο αναλγητικό (π.χ. στοματικό διάλυμα βενζυδαμίνης) μπορεί να μειώσει τον πόνο. Τοπικές γέλες, κρέμες ή συσκευές εισπνοής ή συστηματικά στεροειδή μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη μείωση της φλεγμονής. Ένα αντιμυκητιακό φάρμακο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την πρόληψη της καντιντίασης του στόματος σε εκείνους που χρησιμοποιούν για πολύ καιρό  στεροειδή. Άτομα με έλκη στο στόμα πρέπει να αποφεύγουν τα ζεστά ή πικάντικα τρόφιμα, τα οποία μπορεί να αυξήσουν τον πόνο.

Θεραπεία των ελκών στο στόμα γίνεται με κρύο λέιζερ που καυτηριάζει ουσιαστικά την πληγή, την αποστειρώνει, μειώνεται ο πόνος και η φλεγμονή και επιταχύνεται η επούλωση, σε ασθενείς με επαναλαμβανόμενα ή επώδυνα έλκη, που αργούν να επουλωθούν.

Διαβάστε, επίσης,

Συμπλήρωμα διατροφής για τον έρπητα

Όλα όσα πρέπει να ξέρετε για τα βακτήρια

Πώς θα καταλάβετε ότι έχετε έλλειψη βιταμινών;

Τα μικρόβια των φιλιών

Το μαστιχόδενδρο

Ιατρικές συνταγές με τη μαγειρική σόδα

Σιταρόχορτο

Σύφιλη

Νόσοι του συνδετικού ιστού

Αίμα του δράκου

Το μινθέλαιο

Η κοιλιοκάκη

Η διαβητική νευροπάθεια

Δυσγευσία

H βλεννογονίτιδα

Οι άφθες και η αντιμετώπισή τους

Αλόη Βέρα

Δίαιτα για την δυσγευσία

Ακτινoμυκητίαση

Νόσος του Crohn

Oμαλός λειχήνας

Πρόπολη

Σύνδρομο Stevens-Johnson

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος

Στοματίτιδα

Σύνδρομο Sweet

Το φθόριο

Τσάι για τη στοματίτιδα

Αλθαία

Τα κριτήρια του συστηματικού ερυθηματώδους λύκου

Ο δισκοειδής ερυθηματώδης λύκος

Τα θεραπευτικά πρωτόκολλα της οζονοθεραπείας

Η αλόη στη θεραπεία του καρκίνου

Χρήσιμες πληροφορίες για το υπεροξείδιο του υδρογόνου

Διογκωμένος κακοήθης λεμφαδένας τραχήλου

Είναι κατάλληλη η χημειοθεραπεία για τον καρκίνο κεφαλής και τραχήλου;

Αρχές της ακτινοθεραπείας στον καρκίνο κεφαλής και τραχήλου

Οι αρχές της χειρουργικής θεραπείας στον καρκίνο κεφαλής και τραχήλου

Οι βασικές αρχές της θεραπείας του καρκίνου κεφαλής και τραχήλου

Συμπτώματα, διάγνωση και σταδιοποίηση του καρκίνου κεφαλής και τραχήλου

Πρόληψη καρκίνου κεφαλής και τραχήλου

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο κεφαλής και τραχήλου

Γαρίφαλο

Φωτοθεραπεία με χρώματα

Διαταραχές γεύσης στη θεραπεία του καρκίνου

Διατροφή σε στοματίτιδα

Gallae turcicae

Ποιες είναι καλύτερες οδοντόβουρτσες;

Πότε γίνεται εξέταση αίματος για βιταμίνη Α

Τα πιο συχνά βότανα και οι θεραπευτικές τους ιδιότητες

Καρκίνος του στόματος

Οι βιταμίνες για τα έλκη

Χρήσιμες πληροφορίες για την νόσο Αδαμαντιάδη-Behcet

Λευκοπλακία στόματος

www.emedi.gr

 

 

Τελευταία τροποποίηση στιςΤρίτη, 28 Φεβρουαρίου 2017 23:18
Συνδεθείτε για να υποβάλετε σχόλια
επιστροφή στην κορυφή


Σχετικά με το EMEDI

Εφημερεύοντα Φαρμακεία