Τετάρτη, 06 Νοεμβρίου 2013 08:28

Yπασβεστιαιμία

Γράφτηκε από την
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(2 ψήφοι)

Tα χαμηλά επίπεδα ασβεστίου στο αίμα

Το 40% του ασβεστίου του ορού είναι συνδεδεμένο με αλβουμίνη και το 10% με σύμπλεγμα, άρα το 50% του ασβεστίου είναι ιονισμένο.

Δραστικό είναι μόνο το ιονισμένο κλάσμα, ενώ στο εργαστήριο μετριέται το ολικό. To ιονισμένο ασβέστιο διατηρείται σταθερό μέσα σε στενά όρια.

Η υπασβεστιαιμία, ICD-10 E83.5, είναι ηλεκτρολυτική διαταραχή που οφείλεται σε χαμηλά επίπεδα ασβεστίου στο αίμα. Οι εργαστηριακές τιμές του ασβεστίου στην περίπτωση υπασβεστιαιμίας είναι μικρότερες από 2.1 mmol/L ή 9 mg/dl ή στην περίπτωση του ιονισμένου ασβεστίου μικρότερες από 1.1 mmol/L (4.5 mg/dL).

Τυχόν μείωση της συγκέντρωσης της αλβουμίνης του ορού κατά 10g/L οδηγεί σε μείωση του ολικού ασβεστίου κατά 0,2 mmol/L, ενώ το ιονισμένο διατηρείται σταθερό.

Οι μεταβολές του ph μεταβάλλουν το ποσοστό του ιονισμένου ασβεστίου. Η οξέωση αυξάνει, ενώ η αλκάλωση ελαττώνει το κλάσμα του ιονισμένου ασβεστίου.

Η ορμονική ρύθμιση της ανταλλαγής ασβεστίου γίνεται από την παραθορμόνη, την καλσιτονίνη και την καλσιτριόλη (1,25-(OH)2-D3):

Η παραθορμόνη προκαλεί αύξηση ασβεστίου και ελάττωση φωσφόρου του ορού, ενεργοποιώντας την αδενυλκυκλάση των νεφρών (επαναρρόφηση ασβεστίου και απέκκριση φωσσφόρου) και των οστών. Η παραθορμόνη περαιτέρω διεγείρει τη σύνθεση καλσιτριόλης από 25-ΟΗ- D3 στα νεφρά. Μεταβολές της παραθορμόνης και του ασβεστίου προς την ίδια κατεύθυνση υποδηλώνουν πρωτοπαθή διαταραχή των παραθυρεοειδών αδένων

Η καλσιτονίνη καταστέλλλει τη δραστηριότητα των οστεοκλαστών κι έτσι ελατώνει την συγκέντρωση ασβεστίου.

Η καλσιτριόλη συντίθεται αστ νεφρά από τη 25-ΟΗ- D3 (βιταμίνη D3). Προάγει την επαναρρόφηση ασβεστίου και φωσφόρου, όπως και την εντερική απορρόφηση Ca2+. Επίσης προάγει την ασβέστωση των οστών.


Η υπασβεστιαιμία (μείωση της συγκέντρωσης του ιονισμένου ασβεστίου) μπορεί να εκδηλωθεί με:

  • μυϊκή αδυναμία
  • τετανία (αυτόματες μυικές συσπάσεις που οφείλονται σε αυξημένη διαγερσιμότητα του νευρομυικού συστήματος)
  • κράμπες
  • σπασμούς
  • παράταση QT διαστήματος στο ηλεκτροκαρδιογράφημα και διεύρυνση ST διαστήματος
  • καταρράκτη στους οφθαλμούς, αλλοιώσεις στα οστά και επασβεστώσεις των βασικών γαγγλίων
  • παραισθησίες γύρω από την περιοχή του στόματος, αιμωδίες στα άκρα
  • πετέχειες
  • λανθάνουσα τετανία, αυξημένα τενόντια αντανακλαστικά, Σημείο Trousseau (καρπικός σπασμός - χέρι μαιευτήρα μετά από διόγκωση της περιχειρίδας πάνω από τη συστολική πίεση) και Σημείο Chvostek (μετά από πλήξη του προσωπικού νεύρου βλέπουμε σπασμούς στο πρόσωπο)
  • επιπλοκές του μπορεί να απειλήσουν τη ζωή, όπως λαρυγγόσπασμος και καρδιακές αρρυθμίες

Η κύρια αιτία υπασβεστιαιμίας είναι ο υποπαραθυρεοειδισμός (επίκτητος, ή λειτουργικός, συνήθως, από ένδεια ή περίσσεια μαγνησίου, ή οφειλόμενος σε ποικίλλες γεννετικές – γονιδιακές διαταραχές). Σπανιώτερα αιτία αποτελούν η ανεπάρκεια βιταμίνης D, καρκίνοι, το σύνδρομο τοξικής καταπληξίας (toxic shock) η νεφρική ανεπάρκεια και η παγκρεατίτις.

Αίτια υπασβεστιαιμίας

1. ΕΝΔΟΚΡΙΝΙΚΑ ΑΙΤΙΑ
o Κληρονομικός υποπαραθυρεοειδισμός 
o Επίκτητος υποπαραθυρεοειδισμός (μετεγχειρητικός, HIV) 
o Ψευδοϋποπαραθυρεοειδισμός 
o Μυελοειδές καρκίνωμα θυρεοειδούς (υπερέκκριση καλσιτονίνης)
o Οικογενής υπασβεστιαιμία

2. ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΛΕΙΨΗ ΒΙΤΑΜΙΝΗΣ D

o Σύνδρομα δυσαπορρόφησης
o Χρόνια νεφρική ανεπάρκεια
o Ραχίτιδες

3. ΑΠΩΛΕΙΑ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ
o Υπερφωσφαταιμία (Λύση όγκου, ραβδομυόλυση, νεφρική ανεπάρκεια)
o Οξεία παγκρεατίτιδα 
o Αλκοολισμός
o Θεραπεία με διουρητικά

4. ΔΙΑΦΟΡΑ
o Σήψη 
o Μαζικές μεταγγίσεις 
o Οστεοβλαστικές μεταστάσεις (προστάτη, πνεύμονα, μαστού)
o Σύνδρομο πεινασμένων οστών μετά από παραθυρεοειδεκτομή


Αντιμετώπιση

  • Η αντιμετώπιση συνήθως περιλαμβάνει per os χορήγηση ασβεστίου και βιταμίνης D.
  • Δίαιτα πλούσια σε Ca2+ (γαλακτοκομικά: 1 λίτρο γάλα περιέχει 1 g Ca2+)
  • Αναβράζοντα δισκία Ca2+ έως 2 από το στόμα
  • Βιταμίνη επί νεφρικής ανεπάρκειας καλσιτριόλη 0,25 μ ημερησίως από το στόμα
  • Ενδεχομένως υποκατάσταση μαγνησίου

Σε οξεία υποασβεστιαιμική κρίση

  • 20-40 10% γλυκονικού ασβεστίου σε 10-15 λεπτά ενδοφλέβια. Προσοχή σε ασθενή που παίρνει δακτυλίτιδα δεν δίνουμε ποτέ ασβέστιο ενδοφλέβια
  • Βραδεία έγχυση γλυκονικού ασβεστίου 10% σε γλυκόζη 5% έως ότου επανέλθει η κλινική εικόνα. Εργαστηριακός έλεγχος

Η νορμασβεστιαιμική τετανία από υπέρπνοια αντιμετωπίζεται με αναπνοή μέσα απί πλαστική σακούλα για να αυξηθεί η pCO2.

Σε σοβαρή υπασβεστιαιμία ή σε συμπτωματική υπασβεστιαιμία, μπορεί να χορηγηθεί ενδοφλέβια γλυκονικό ή χλωριούχο ασβέστιο.

Σε περίπτωση συνύπαρξης υπασβεσταιμίας και οξέωσης, η διόρθωση της υπασβεσταιμίας πρέπει να προηγείται, γιατί η οξέωση προστατεύει από την περαιτέρω μείωση της συγκέντρωσης του ιονισμένου ασβεστίου.

Επειδή η αιτιολογική θεραπεία δεν είναι συνήθως δυνατή (π.χ. υποπαραθυρεοειδισμός, γεννετικά σύνδρομα), η χρόνια αντιμετώπιση της υπασβεστιαιμίας με ασβέστιο και βιταμίνη D, αν και δεν είναι η ιδεώδης, παραμένει όμως και η μόνη εφικτή (με όλους τους περιορισμούς και προφυλάξεις που απαιτεί).

Βιβλιογραφία

Κλινικός Οδηγός, Παθολογία, J. Braun, A.Scaffler, U. Renz, Εκδ. Πασχαλίδης

Διαβάστηκε 2849 φορές Τελευταία τροποποίηση στις Τετάρτη, 06 Νοεμβρίου 2013 08:54
Σαββούλα Μάλλιου Κριαρά

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
Our website is protected by DMC Firewall!