Τετάρτη, 11 Ιουνίου 2014 12:22

Χρήσιμες πληροφορίες για την ακοή

Γράφτηκε από την
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(1 Ψήφος)

Γνωρίστε το όργανο της ακοής σας

Το αυτί αποτελείται από τρία τμήματα. Το έξω αυτί, το μέσο και το έσω.

-Το έξω αυτί περιλαμβάνει το πτερύγιο και τον ακουστικό πόρο.

Ο ακουστικός πόρος έχει διαστάσεις κατά μέσο όρο 3 εκατοστά μήκος και διάμετρο 0,7 εκατοστά. Στο τέλος του υπάρχει η τυμπανική μεμβράνη ή τύμπανο η οποία χωρίζει το έξω από το μέσο ους.

-Το μέσο αυτί είναι ένας χώρος πού περιέχει αέρα καθώς και τρία πολύ σημαντικά οστάρια.

Τη σφύρα τον άκμονα και τον αναβολέα.

Η σφύρα είναι κολλημένη στο τύμπανο από την μέσα πλευρά και ο αναβολέας στο ελλειψοειδές παράθυρο του έσω αυτιού. Το ελλειψοειδές παράθυρο είναι μία μικρή μεμβράνη επάνω στο οστό του κοχλία, περίπου σαν τη τυμπανική μεμβράνη αλλά πολύ πιο μικρή. Σφύρα και αναβολέας συνδέονται με τον άκμονα. Τα τρία αυτά οστάρια σχηματίζουν μία μηχανική σύνδεση με σκοπό να μεταφέρουν τις κινήσεις του τυμπανικού υμένα στο υγρό του κοχλία πού βρίσκεται στο έσω ους.

-Το έσω αυτί περιέχει τον κοχλία με υγρό, το οποίο ονομάζεται λεμφικό υγρό και την ακουστική μεμβράνη η οποία καταλήγει στο ακουστικό νεύρο πού στέλνει τα ερεθίσματα στον εγκέφαλο.


Ο ρόλος του αυτιού

  • Το Πτερύγιο.

Μπορεί να χαρακτηρισθεί σαν η συσκευή πού συλλέγει τους ήχους. Ένας πολύ σημαντικός ρόλος του πτερυγίου είναι η ένδειξη ότι ο ήχος έρχεται από μπροστά ή από πίσω. Η παρουσία του πτερυγίου αυξάνει κατά 5db την πίεση πού ασκείται στο τύμπανο μας για τους ήχους πού έρχονται από μπροστά. Είναι πολύ χαρακτηριστικό άλλωστε το παράδειγμα πού κάποιος προσπαθώντας να ακούσει καλύτερα βάζει την παλάμη πίσω από το αυτί του. Αυτό γίνεται ασφαλώς ασυναίσθητα, γιατί έτσι έχουμε μεγαλύτερη ενίσχυση του εισερχομένου στον ακουστικό πόρο ήχου, καθώς αυξάνεται η επιφάνεια του πτερυγίου.                   

  • Ο Ακουστικός Πόρος.

Είναι το κανάλι πού ξεκινάει από το πτερύγιο και καταλήγει στην τυμπανική μεμβράνη. Θα μπορούσε να παρομοιασθεί σαν σωλήνας ανοιχτός από το ένα άκρο και κλειστός από το άλλο όσο αφορά την συμπεριφορά του στην διέλευση του ηχητικού κύματος. Παρουσιάζει δηλαδή το φαινόμενο του συντονισμού και των στάσιμων κυμάτων. Συντονισμό έχουμε όταν το μήκος κύματος της συχνότητας είναι τέσσερις φορές πιο μεγάλο από το μήκος του καναλιού, και στάσιμο κύμα όταν η συχνότητα έχει μήκος κύματος ίσο με το μήκος του καναλιού.

  • Το Μέσο Αυτί.

Η μετάδοση της ενέργειας από ένα μέσο με χαμηλή χαρακτηριστική αντίσταση σε ένα άλλο με πολύ μεγαλύτερη είναι ένα πολύ δύσκολο πρόβλημα. Αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημα πού καλείται να λύσει η φύση με την μεταφορά ήχου από την αέρινη οδό του ακουστικού πόρου στο υγρό του κοχλία. Η λύση δίνεται και μάλιστα με καταπληκτικό τρόπο με την παρεμβολή του μέσου αυτιού. Στην πραγματικότητα ο ρόλος του μέσου αυτιού είναι η προσαρμογή των χαρακτηριστικών αντιστάσεων του αέρα του έξω ους και του υγρού του κοχλία. Σε περίπτωση απουσίας του τότε το ηχητικό κύμα θα έπεφτε απ ευθείας πάνω στο υγρό του κοχλία και σαν αποτέλεσμα θα είχαμε την σχεδόν ολοκληρωτική ανάκλασή του. Έχει υπολογιστεί ότι μόνο το ένα χιλιοστό της συνολικής ηχητικής ενέργειας θα μπορούσε να διαταράξει το λεμφικό υγρό. Ο λογαριθμικός λόγος αυτών των ποσοστών μας δίνει μία συνολική ακουστική απώλεια 30db.

Το έξω αυτί τελειώνει στην τυμπανική μεμβράνη. Ακριβώς από την πίσω πλευρά της είναι κολλημένο το πρώτο από τα τρία μικρά οστάρια πού σχηματίζουν τη μηχανική σύνδεση μεταξύ τυμπάνου και ελλειψοειδούς παραθύρου. Αυτό είναι η σφύρα. Το δεύτερο οστό είναι ο άκμονας, ο οποίος συνδέεται με το τρίτο, τον αναβολέα. Στη βάση του αναβολέα είναι το ελλειψοειδές παράθυρο. Αυτό είναι, επίσης, ένας υμένας πού μοιάζει με τον τυμπανικό αλλά είναι πολύ μικρότερος.

Από την μια πλευρά του είναι κολλημένη η βάση του αναβολέα και από την άλλη υπάρχει το υγρό του κοχλία. Η επιφάνεια του τυμπανικού υμένα είναι κατά προσέγγιση 0,595cm2 και η επιφάνεια του ελλειψοειδούς παραθύρου είναι 0,032cm2 Η πρώτη δηλαδή είναι κατά 18,5 φορές μεγαλύτερη από τη δεύτερη. Καθώς τα ηχητικά κύματα πέφτουν στο τύμπανο και το ταλαντώνουν, ανάλογα με την ένταση και τη συχνότητα, η ταλάντωση αυτή μεταφέρεται μέσω του συστήματος των οστών στη μεμβράνη της βάσης του αναβολέα. Δηλαδή στο ελλειψοειδές παράθυρο. Η τελευταία είναι αυτή πού διαταράσσει τα υγρά του κοχλία. Η σχέση ανισότητας των δύο μεμβρανών όμως μας δίνει μια αύξηση της πίεσης στη δεύτερη κατά 25db περίπου. Όσον αφορά το μηχανικό σύστημα των οστών, η σφύρα είναι μεγαλύτερο οστό από τον άκμονα κατά λόγο 1,3 προς ένα. Αυτό σημαίνει πώς έχουμε περιορισμό της κίνησης της μεμβράνης του ελλειψοειδούς παραθύρου σε σχέση με τον τυμπανικό υμένα.

Συμπερασματικά, λοιπόν βάση της όλης λειτουργίας του μέσου αυτιού έχουμε μια αύξηση της πιέσεως πάνω στη μεμβράνη του αναβολέα σε σχέση με την τυμπανική, ενώ ταυτόχρονα έχουμε και ένα περιορισμό του εύρους της μετακίνησης της πρώτης σε σχέση με την δεύτερη.

Επίσης, ένας πολύ σημαντικός ρόλος του μέσου αυτιού είναι η προστασία του όλου ακουστικού συστήματος από ήχους πολύ δυνατής εντάσεως, πολύ υψηλής συχνότητας ή πολύ χαμηλής συχνότητας. Η προστασία παρέχεται με την βοήθεια δύο πολύ μικρών μυών (των μικρότερων στο ανθρώπινο σώμα). Είναι ο διατείνων το τύμπανο και ο μυς του αναβολέα. Όταν αυτοί συστέλλονται η λειτουργία του συστήματος των οσταρίων περιορίζεται σημαντικά. Η προστασία αυτή είναι ανακλαστική και τίθεται σε λειτουργία κάθε φορά πού εκτιθέμαστε σε έναν ήχο τέτοιας συχνότητας ή εντάσεως πού δεν πρέπει να διοχετευθεί στο έσω αυτί.   

Εκτός από την οστική άλυσο πού περιέχεται στο μέσο αυτί υπάρχει και ένα σωληνάκι, η ευσταχιανή σάλπιγγα. Η χρησιμότητα της είναι στο να εξισορροπεί την πίεση του αέρα πού υπάρχει στο έξω αυτί και αυτής πού υπάρχει στο έσω. Επίσης συμβάλλει στην απομάκρυνση υγρών από το μέσο αυτί σε περιπτώσεις μόλυνσης. Η ευσταχιανή σάλπιγγα ξεκινάει από το μέσο αυτί και καταλήγει στον ρινοφάρυγγα. 

  • Το Έσω Αυτί.

Η πίεση ενός ακουστικού ερεθίσματος, θα προκαλέσει μια ταλάντωση στον τυμπανικό υμένα και αυτός με την σειρά του μία δόνηση του μηχανικού συστήματος του μέσου αυτιού με τελικό αποδέκτη όλης αυτής της ενέργειας το ελλειψοειδές παράθυρο της βάσης του αναβολέα, που είναι μία μεμβράνη σαν την τυμπανική αλλά πολύ μικρότερη, πού βρίσκεται πάνω στον κοχλία. Από την πίσω πλευρά του βρίσκεται το υγρό του κοχλία.

Πάνω από τον κοχλία βρίσκονται τα τρία ημικυκλικά κανάλια του μηχανισμού του προθαλάμου του οργάνου της ισορρόπησης. Αυτά έχουν να κάνουν με την ικανότητα της ισορροπίας μας και της αντίληψης για το ποια κατεύθυνση γέρνουμε.

Ο κοχλίας έχει το μέγεθος ενός μπιζελιού και είναι στριμμένος σα σαλιγκάρι. Από το σχήμα αυτό παίρνει και το όνομα του. Ο γεμάτος υγρό κοχλίας χωρίζεται από δύο μεμβράνες.

Η μία είναι η μεμβράνη του Reissner που δεν σχετίζεται με την ακοή, και η άλλη η βασική μεμβράνη. Αυτή βέβαια σχετίζεται άμεσα με τον ήχο, γιατί είναι η αφετηρία της μετατροπής των ηχητικών κυμάτων σε ηλεκτρικά και την προώθηση τους στο ακουστικό νεύρο. Από το ακουστικό νεύρο μεταφέρεται η πληροφορία στον εγκέφαλο με την μορφή ηλεκτρικών σημάτων και εκεί αφού αναλυθεί αποθηκεύεται.

Η ταλάντωση του τυμπάνου από την συχνότητα ενός εισερχομένου ηχητικού κύματος ενεργοποιεί τα οστάρια. Δηλαδή, το τύμπανο κουνάει τη σφύρα, η σφύρα τον άκμονα και ο άκμονας με τη σειρά του τον αναβολέα. Η κίνηση του αναβολέα πού έχει κολλημένο στη βάση του το ελλειψοειδές παράθυρο προκαλεί την ταλάντωση του υγρού του κοχλία. Τα υγρά του κοχλία είναι πρακτικά ασυμπίεστα. Δηλαδή, επειδή ο κοχλίας είναι γεμάτος με υγρά και δεν υπάρχει καθόλου αέρας, δεν έχουν καμία ελαστικότητα. Μία κίνηση του ελλειψοειδούς παραθύρου προς τα μέσα έχει σαν αποτέλεσμα την άμεση ροή υγρού γύρω από το πέρα άκρο της βασικής μεμβράνης με αποτέλεσμα μια κίνηση της μεμβράνης του κυκλικού παραθύρου προς τα έξω. Το κυκλικό παράθυρο βρίσκεται κάτω από το ελλειψοειδές και από την κάτω πλευρά της βασικής μεμβράνης. Η μεταφορά του υγρού ανάλογα με την ταλάντωση έχει σαν αποτέλεσμα την δημιουργία στάσιμων κυμάτων στη βασική μεμβράνη. Η θέση πού έχουν τα στάσιμα κύματα πάνω σε αυτή έχει σχέση με την συχνότητα ταλάντωσης και μεταβάλλονται καθώς αλλάζει η συχνότητα.

Ένας ήχος χαμηλής συχνότητας έχει σαν αποτέλεσμα την δημιουργία στάσιμων κυμάτων κοντά στο πέρα άκρο της βασικής μεμβράνης ενώ ένας ήχος υψηλής συχνότητας δημιουργεί μέγιστα πλάτη κοντά στο ελλειψοειδές παράθυρο.

Σε περίπτωση σύνθετου κύματος, όπως είναι η ομιλία ή η μουσική τότε έχουμε πολλές στιγμιαίες κορφές οι οποίες μετακινούνται διαρκώς σε θέση και πλάτος κατά μήκος της βασικής μεμβράνης. Τα κύματα πού δημιουργούνται στο υγρό του κοχλία ερεθίζουν τις άκρες νεύρων ψιλές σαν τρίχες οι οποίες μεταφέρουν τα σήματα μέσω του ακουστικού νεύρου στον εγκέφαλο με την μορφή εκκένωσης νευρώνων.

Στην βασική μεμβράνη υπάρχουν 15000 εξωτερικά κύτταρα με περίπου 140 μικροσκοπικές τρίχες το καθένα. Επίσης, υπάρχουν 3500 εσωτερικά κύτταρα με περίπου 40 μικροσκοπικές τρίχες το καθένα. Οι μικροσκοπικές αυτές τρίχες ονομάζονται στερεοβλεφαρίδες. Αυτές είναι οι μετατροπείς της ηχητικής ενέργειας σε ηλεκτρική. Καθώς ο ήχος αναγκάζει το υγρό του κοχλία και την βασική μεμβράνη να κινούνται, οι στερεοβλεφαρίδες λυγίζουν και με αυτό τον τρόπο αποστέλλονται ηλεκτρικά σήματα προς τον φλοιό του εγκεφάλου. Τα ηλεκτρικά αυτά σήματα ονομάζονται ακουστικά δυναμικά.

Διαβάστε, επίσης,

Επείγοντα προβλήματα αυτιών

Νευροαισθητήριος βαρυκοΐα

Πώς να διαλογίζεστε με Binaural Beats MP3s

Οι κίνδυνοι από τα MP3 και iPod στην ακοή

Η πιο ισχυρή αντιστρές τεχνική

Η νόσος του Meniere

Ωτοσκλήρυνση

Βουίζουν τ’ αυτιά σας;

Μήπως βουίζουν τ' αυτιά σας;

Παραξενιές του ανθρώπινου σώματος

Προστατέψτε την ακοή σας

Ακουστικό νευρίνωμα

Μεταμόσχευση τεχνητού αυτιού

Σύνδρομο Zellweger

www.emedi.gr

 

 

 

Διαβάστηκε 1235 φορές Τελευταία τροποποίηση στις Τετάρτη, 11 Ιουνίου 2014 13:55
Σαββούλα Μάλλιου Κριαρά

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
DMC Firewall is a Joomla Security extension!